Projekt ustawy przewiduje podniesienie zasiłku pogrzebowego z obecnych 4 tys. zł do 7 tys. zł. Jest to pierwsza zmiana jego wysokości od 2011 roku, a więc po 15 latach utrzymywania go na tym samym poziomie, mimo stale rosnących kosztów życia. Rząd podjął decyzję, by nowa wysokość świadczenia zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku.
To jednak nie wszystko – ustawodawca chce uniknąć sytuacji, w której przez kolejne lata zasiłek znów traciłby na wartości. Dlatego projekt nowelizacji ustawy zakłada również wprowadzenie mechanizmu waloryzacyjnego. Gdy skumulowana inflacja od ostatniej aktualizacji świadczenia przekroczy 5 procent, nastąpi automatyczna korekta wysokości zasiłku.
Premier Donald Tusk, prezentując decyzję podczas posiedzenia Rady Ministrów, podkreślił jej wagę: „Komunikat, na który Polacy od dłuższego czasu czekali. Jest decyzja, na razie na poziomie rządowym, o podniesieniu tzw. zasiłku pogrzebowego z 4 tys. do 7 tys. zł”. Dodał również: „Mamy świadomość, że te 7 tys. zł niekoniecznie wystarczy na wszystkie koszty związane z pogrzebem”.
Niewystarczające świadczenie kontra realne koszty
Obecna kwota zasiłku nie wystarcza na pokrycie kosztów pochówku w Polsce. Jak wynika z danych zawartych w uzasadnieniu projektu, koszt zorganizowania pogrzebu wynosi dziś minimum 8–10 tys. zł. W dużych miastach ceny są zazwyczaj jeszcze wyższe. Różnice regionalne są znaczące, ale nawet w mniejszych miejscowościach kwota 4 tys. zł to zaledwie połowa rzeczywistych wydatków.
Brak mechanizmu waloryzacyjnego oraz długoletnie utrzymywanie świadczenia na tym samym poziomie doprowadziły do spadku jego realnej wartości. W konsekwencji rodziny coraz częściej musiały zaciągać kredyty, korzystać z pomocy bliskich lub ograniczać ceremonie do minimum. Zmiana ma zapobiec takim sytuacjom w przyszłości.
Nowe podejście do zasiłku celowego
Projektowane zmiany dotyczą również zasad przyznawania tzw. zasiłku celowego w ramach pomocy społecznej. Dotychczas świadczenie to było ograniczone przepisami o dochodach, jednak projekt przewiduje jego uniezależnienie od sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Zasiłek celowy będzie przysługiwał w dwóch określonych przypadkach:
-
gdy po zmarłym nie przysługuje standardowy zasiłek pogrzebowy,
gdy osoba uprawniona do zasiłku poniosła szczególnie wysokie i nieprzewidywalne koszty związane z pochówkiem.
Ustawodawca wskazuje na konkretne przykłady takich wydatków. Należą do nich między innymi: przewóz zwłok z zagranicy, którego koszt zazwyczaj sięga 6–7 tys. zł, oraz przedłużone przechowywanie zwłok w chłodni – co może być konieczne np. w wyniku przesunięcia terminu pogrzebu z powodów rodzinnych lub proceduralnych.
Świadczenie to nie będzie podlegać limitom wysokości, co oznacza, że może wynieść nawet kilkanaście tysięcy złotych. Jednocześnie jednak projekt przewiduje możliwość żądania zwrotu przyznanych środków, jeśli okaże się, że wydatki zostały ostatecznie pokryte z majątku spadkowego lub z innych źródeł, np. z prywatnego ubezpieczenia.
Czas wdrożenia i perspektywy
Choć projekt został przyjęty przez Radę Ministrów, czeka go jeszcze droga legislacyjna: procedowanie w Sejmie i Senacie oraz podpis Prezydenta RP. Rząd zakłada, że nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku. Ten termin ma umożliwić przygotowanie systemów administracyjnych oraz dostosowanie organizacyjne instytucji odpowiedzialnych za wypłatę świadczeń.
Podwyższenie zasiłku pogrzebowego było jedną z obietnic wyborczych obecnej koalicji rządzącej. Jej realizacja jest odpowiedzią na głosy obywateli i organizacji społecznych, które od lat domagały się reformy w tym zakresie. Jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie, będzie to nie tylko znaczna ulga finansowa dla tysięcy rodzin, lecz także symboliczne przywrócenie godności państwowemu wsparciu w trudnym czasie żałoby.
Komentarze (0)