Program został zaprojektowany z myślą o osobach, które kończą edukację w szkołach specjalnych i ośrodkach terapeutycznych, a następnie pozostają bez systemowego wsparcia. W Polsce od lat wskazuje się na tzw. „lukę po edukacji”, czyli moment, w którym absolwenci tracą dostęp do codziennych zajęć, terapii oraz opieki instytucjonalnej.
W roku szkolnym 2026/2027 stawka finansowania wynosi 3807 zł miesięcznie na jednego uczestnika. Środki nie trafiają bezpośrednio do osób z niepełnosprawnościami, lecz do placówek, które realizują program. Ostateczna wysokość dofinansowania zależy od liczby objętych wsparciem osób oraz czasu trwania działań. W praktyce oznacza to, że instytucja obejmująca wsparciem większą grupę uczestników otrzymuje proporcjonalnie wyższe środki.
Finansowanie może zostać przeznaczone na szeroki zakres działań: od rehabilitacji i terapii zajęciowej, przez wsparcie psychologiczne, aż po aktywizację społeczną i przygotowanie do pracy. W katalogu wydatków znajdują się również koszty transportu uczestników oraz organizacji zajęć.
Program „Rehabilitacja 25 plus” – kto może skorzystać
Adresatami programu są niezatrudnieni absolwenci z niepełnosprawnościami, którzy po zakończeniu nauki nie korzystają z innych form wsparcia dziennego. Kluczowe jest spełnienie warunku braku aktywności zawodowej oraz brak uczestnictwa w podobnych programach finansowanych ze środków publicznych.
Co istotne, uczestnicy nie składają wniosków samodzielnie. Cały proces odbywa się za pośrednictwem placówek, takich jak ośrodki rehabilitacyjno-edukacyjno-wychowawcze, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze czy szkoły specjalne przysposabiające do pracy. To właśnie te instytucje przygotowują dokumentację, organizują wsparcie i odpowiadają za jego realizację.
Rozwiązanie to ma ograniczyć bariery administracyjne po stronie samych zainteresowanych oraz zapewnić większą kontrolę nad jakością oferowanych usług.
Wniosek iPFRON+ – procedura i najczęstsze błędy formalne
Nabór do programu odbywa się wyłącznie drogą elektroniczną poprzez system iPFRON+. To narzędzie, które w ostatnich latach stało się podstawowym kanałem komunikacji z funduszem i obsługi dofinansowań.
Placówki mogą złożyć jeden wniosek na dany rok szkolny dla każdej prowadzonej jednostki. Do dokumentacji należy dołączyć szczegółowy plan wsparcia, który określa zakres działań wobec uczestników. Dokument musi jasno wskazywać, jakie formy pomocy będą realizowane – od terapii po aktywizację zawodową.
W praktyce największym wyzwaniem pozostaje poprawne przygotowanie dokumentów. Najczęściej pojawiają się braki formalne lub zbyt ogólny opis planowanych działań. W takich przypadkach instytucje są wzywane do uzupełnień, co wydłuża procedurę. W skrajnych sytuacjach wniosek może zostać odrzucony, co oznacza utratę możliwości finansowania w danym roku szkolnym.
Aktywizacja społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnościami
Eksperci od lat podkreślają, że samo wsparcie finansowe nie wystarcza. Kluczowe znaczenie ma jakość oferowanych działań oraz ich realny wpływ na samodzielność uczestników. Program „Rehabilitacja 25 plus” ma w założeniu nie tylko zapewnić opiekę, ale również przygotować beneficjentów do możliwego wejścia na rynek pracy.
Dane publikowane w ostatnich latach przez instytucje rynku pracy pokazują, że poziom zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w Polsce nadal pozostaje niższy niż średnia unijna. Wskaźniki aktywności zawodowej tej grupy oscylują wokół 30–35 proc., podczas gdy w niektórych krajach Europy Zachodniej przekraczają 50 proc. To jeden z powodów, dla których programy aktywizacyjne są rozwijane i rozszerzane.
W praktyce działania realizowane w ramach programu obejmują m.in. treningi samodzielności, zajęcia rozwijające kompetencje społeczne oraz wsparcie w przygotowaniu do pracy w warunkach chronionych. W części placówek pojawiają się także elementy współpracy z lokalnymi pracodawcami.
Luka po edukacji – problem systemowy w Polsce
Problem utraty wsparcia po zakończeniu edukacji dotyczy tysięcy osób w całym kraju. Po ukończeniu szkoły wielu absolwentów trafia do domów, bez dostępu do regularnych zajęć i terapii. Brakuje miejsc w warsztatach terapii zajęciowej oraz środowiskowych domach samopomocy, a czas oczekiwania na przyjęcie do takich placówek bywa liczony w miesiącach.
Program „Rehabilitacja 25 plus” jest odpowiedzią na tę lukę, choć jego skala wciąż pozostaje ograniczona w stosunku do potrzeb. Organizacje pozarządowe od lat postulują zwiększenie finansowania oraz rozszerzenie dostępności tego typu inicatyw.
Jednocześnie zwraca się uwagę, że skuteczność programu zależy nie tylko od wysokości środków, ale także od współpracy między instytucjami publicznymi, samorządami i organizacjami społecznymi. To właśnie na poziomie lokalnym decyduje się, czy uczestnicy otrzymają realne wsparcie, czy jedynie formalny dostęp do programu.
Komentarze (0)