Nowy program profilaktyczny NFZ. Na czym będą polegały badania?
Od 1 października 2026 roku zacznie działać program wczesnego wykrywania raka płuca. Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadza do katalogu świadczeń profilaktycznych badania z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK).
Metoda ta pozwala wykrywać niewielkie zmiany w płucach, w tym małe guzki, zanim pojawią się poważne objawy choroby. Wczesne rozpoznanie zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Badanie będzie dostępne bez skierowania, a osoby spełniające kryteria będą mogły zgłosić się bezpośrednio do placówki realizującej program.
Kto będzie mógł skorzystać z darmowej tomografii?
Program skierowany jest do osób, które znajdują się w grupie największego ryzyka zachorowania na raka płuca. NFZ wskazuje trzy grupy pacjentów:
- osoby w wieku od 55 do 74 lat, które mają wieloletnią historię palenia tytoniu,
- osoby w wieku 50–54 lata, które przez lata paliły papierosy i dodatkowo mają inne czynniki ryzyka, np. pracowały w warunkach narażenia na azbest albo w rodzinie występował rak płuca,
- osoby w wieku 55–74 lat, które spełniają kryterium dotyczące palenia oraz w przeszłości (co najmniej pięć lat wcześniej) zakończyły leczenie raka płuca.
Po wykryciu podejrzenia nowotworu pacjent będzie mógł otrzymać kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego DILO, która pozwala na szybsze przeprowadzenie dalszych badań i rozpoczęcie terapii.
Rak płuca nadal jednym z największych zagrożeń
Rak płuca pozostaje jednym z najgroźniejszych nowotworów w Polsce. Problemem jest przede wszystkim późne wykrywanie choroby, ponieważ we wczesnym stadium często nie daje ona charakterystycznych objawów. Specjaliści wskazują, że zdecydowana większość przypadków zachorowań związana jest z paleniem papierosów i wieloletnią ekspozycją na substancje rakotwórcze znajdujące się w dymie tytoniowym. Według danych przywoływanych w dokumentach dotyczących programu, z powodu raka płuca w Polsce w ostatnich latach umierało średnio około 22 tys. osób rocznie.
NFZ przeznaczy dodatkowe środki na program
Program badań przesiewowych będzie finansowany ze środków publicznych. Szacowany koszt jego realizacji ma rosnąć wraz z liczbą wykonywanych badań:
- w pierwszym roku funkcjonowania – około 12,7 mln zł,
- w drugim roku – około 38,1 mln zł,
- w trzecim roku – około 63,6 mln zł.
Podstawą uruchomienia programu jest rozporządzenie ministra zdrowia oraz zarządzenie prezesa NFZ dotyczące realizacji profilaktycznych programów zdrowotnych. Nowe badania mają pomóc szybciej wykrywać raka płuca u osób najbardziej narażonych i zwiększyć liczbę pacjentów, u których choroba zostanie rozpoznana na etapie dającym większe możliwości leczenia.
Komentarze (0)