Wielki Piątek upamiętnia mękę i śmierć Jezusa Chrystusa na krzyżu. W kościołach nie odprawia się tego dnia mszy świętej. Zamiast niej sprawowana jest Liturgia Męki Pańskiej, której centralnym momentem jest odczytanie opisu męki Chrystusa według Ewangelii św. Jana oraz adoracja krzyża.
Nabożeństwo ma bardzo surowy charakter. Ołtarze są pozbawione dekoracji, w świątyniach nie używa się dzwonów, a kapłan rozpoczyna liturgię w ciszy, padając na twarz przed ołtarzem. Ten gest symbolizuje żałobę i pokorę wobec wydarzeń, które wspomina Kościół.
Choć wielu wiernych bierze udział w liturgii wielkopiątkowej, nie jest to dzień świąteczny nakazany. Oznacza to, że prawo kanoniczne nie nakłada obowiązku uczestnictwa w nabożeństwie.
Obowiązuje natomiast post ścisły. Zgodnie z zasadami Kościoła oznacza on jednocześnie wstrzemięźliwość od mięsa oraz ograniczenie liczby posiłków. Dopuszczalne są trzy posiłki w ciągu dnia – jeden do syta i dwa skromniejsze. Post ilościowy dotyczy osób między 18. a 60. rokiem życia, natomiast zakaz jedzenia mięsa obowiązuje wszystkich wiernych po ukończeniu 14 lat. W wielu środowiskach zachowuje się także wstrzemięźliwość od alkoholu.
Wielka Sobota i święcenie pokarmów
W Polsce Wielka Sobota kojarzy się przede wszystkim z tradycją święcenia pokarmów. Do kościołów przynoszone są koszyczki z jedzeniem, które następnie pojawia się na świątecznym stole. Najczęściej znajdują się w nich jajka, chleb, wędliny, sól, chrzan i ciasta.
Każdy z tych produktów ma symboliczne znaczenie. Jajko oznacza nowe życie, chleb symbolizuje Chrystusa, sól przypomina o trwałości i oczyszczeniu, a chrzan odnosi się do goryczy męki Chrystusa.
Mimo powszechności tego zwyczaju udział w święceniu pokarmów nie jest obowiązkowy. Kościół traktuje go jako element tradycji i pobożności ludowej. Nie obowiązuje także żaden szczególny post ani ograniczenia dotyczące jedzenia.
Wieczorem w kościołach rozpoczyna się Wigilia Paschalna. To najważniejsza liturgia całego roku kościelnego. Rozpoczyna się od poświęcenia ognia i zapalenia paschału, czyli świecy symbolizującej zmartwychwstałego Chrystusa. Następnie odczytywane są fragmenty Pisma Świętego ukazujące historię zbawienia.
Niedziela Zmartwychwstania i rezurekcja
Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego jest najważniejszą uroczystością w roku liturgicznym Kościoła katolickiego. W wielu parafiach obchody rozpoczynają się procesją rezurekcyjną z Najświętszym Sakramentem wokół świątyni. Towarzyszą jej dzwony i śpiew wielkanocnych pieśni.
Liturgia ma bardzo uroczysty charakter. Po okresie Wielkiego Postu do kościołów wracają kwiaty, świąteczne dekoracje i pełna oprawa muzyczna.
Poniedziałek wielkanocny i śmigus-dyngus
Drugi dzień świąt ma w Polsce przede wszystkim charakter tradycyjny. Zwyczaj oblewania się wodą, znany jako śmigus-dyngus, wywodzi się z dawnych obrzędów ludowych związanych z nadejściem wiosny i symboliką oczyszczenia.
W kościołach odprawiane są tego dnia msze święte, jednak uczestnictwo w nich nie jest obowiązkowe. Poniedziałek wielkanocny pozostaje częścią tzw. oktawy Wielkanocy, czyli ośmiodniowego okresu liturgicznego przedłużającego świętowanie zmartwychwstania.
Komentarze (0)