Przyczepione nakrętki były dopiero pierwszym etapem
Od lipca 2024 roku jednorazowe plastikowe pojemniki na napoje o pojemności do 3 litrów, wyposażone w plastikowe zakrętki lub wieczka, muszą być skonstruowane w taki sposób, aby zamknięcie pozostawało przymocowane do opakowania podczas jego użytkowania.
Zmiana szybko stała się zauważalna dla klientów. Nie brakowało głosów, że nakrętka przeszkadza podczas picia bezpośrednio z butelki albo nalewania napoju do szklanki.
Cel nowych przepisów był jednak inny – chodziło o to, aby niewielkie plastikowe zakrętki nie były wyrzucane osobno i razem z butelką trafiały do systemu zbiórki i recyklingu. Obowiązek wynika z unijnej dyrektywy dotyczącej ograniczenia wpływu jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko.
Na przyczepionych zakrętkach zmiany się jednak nie kończą.
Butelki mogą wyglądać inaczej niż dotychczas
Kolejne wymagania dotyczą już samego materiału, z którego wykonywane są opakowania.
Od 2025 roku butelki na napoje, których głównym składnikiem jest PET, muszą zawierać co najmniej 25 proc. plastiku pochodzącego z recyklingu. Nie oznacza to jednak, że dokładnie jedna czwarta każdej pojedynczej butelki musi pochodzić z odzyskanego surowca.
Przepisy przewidują bowiem, że poziom ten jest obliczany jako średnia dla wszystkich objętych regulacją butelek PET wprowadzonych na rynek na terytorium danego państwa członkowskiego.
Większy udział materiału z recyklingu może być zauważalny również dla klientów. Tworzywo rPET nie zawsze wygląda identycznie jak plastik wyprodukowany wyłącznie z nowego surowca. Opakowania mogą być nieco mniej przejrzyste, a w niektórych przypadkach mieć delikatnie szarawy lub żółtawy odcień.
Nie oznacza to więc, że Unia Europejska nakazuje producentom produkowanie szarych czy żółtych butelek. Zmiana wyglądu może być po prostu jednym ze skutków coraz większego wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu.
W 2030 roku wymagania będą jeszcze większe
To dopiero początek.
Od 2030 roku poziom materiału pochodzącego z recyklingu ma wynosić co najmniej 30 proc. w przypadku jednorazowych plastikowych butelek na napoje. Obecne przepisy unijne przewidują taki próg już nie tylko dla butelek, których podstawowym materiałem jest PET.
Jednocześnie zaczynają obowiązywać szersze regulacje dotyczące całego rynku opakowań. Chodzi o unijne rozporządzenie PPWR dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych.
Nowe regulacje mają sprawić, że opakowania będą łatwiejsze do recyklingu, ograniczona zostanie ilość niepotrzebnych opakowań, a producenci będą w coraz większym stopniu wykorzystywać odzyskane surowce. Komisja Europejska wskazuje również, że do 2030 roku wszystkie opakowania objęte przepisami mają być projektowane tak, aby nadawały się do recyklingu.
W 2040 roku aż 65 procent
Największa zmiana została zaplanowana na kolejną dekadę.
Zgodnie z rozporządzeniem PPWR do 1 stycznia 2040 roku jednorazowe plastikowe butelki na napoje mają zawierać co najmniej 65 proc. materiału pochodzącego z recyklingu odpadów pokonsumenckich. W tym przypadku poziom będzie obliczany według zasad określonych w nowych regulacjach, jako średnia dla danego rodzaju i formatu opakowania w zakładzie produkcyjnym oraz w danym roku.
Oznacza to dużą zmianę w porównaniu z obecnymi wymaganiami.
2025 rok przyniósł próg 25 proc. dla butelek PET, od 2030 roku ma być to 30 proc. dla jednorazowych plastikowych butelek na napoje, natomiast w 2040 roku wymagany udział ma wzrosnąć aż do 65 proc.
Inny kolor butelki nie musi oznaczać problemu
Dla klientów najważniejsza może być jedna praktyczna kwestia. Jeżeli kupowana woda, sok czy napój znajdzie się w butelce, która będzie mniej przezroczysta albo będzie miała delikatnie inny odcień, nie musi to świadczyć o wadzie produktu.
Zmiany w wyglądzie opakowań mogą wynikać właśnie z coraz większego udziału tworzywa pochodzącego z recyklingu.
Kierunek zmian jest już przesądzony. Unijne regulacje mają stopniowo ograniczać zużycie nowych tworzyw sztucznych i zwiększać wykorzystanie materiałów odzyskanych z odpadów.
Dlatego przyczepione zakrętki, które kilka lat temu wywołały tak wiele dyskusji, były w rzeczywistości tylko jednym z pierwszych elementów znacznie większej przebudowy rynku opakowań.
Źródła: EUR-Lex – dyrektywa 2019/904 i rozporządzenie UE 2025/40 (PPWR), Komisja Europejska.
Komentarze (0)