Wkrótce dojdzie do jednego z najbardziej oczekiwanych zaćmień Słońca najbliższych dekad. Według obliczeń publikowanych przez NASA maksymalna długość fazy całkowitej wyniesie 6 minut i 23,2 sekundy. Oznacza to, że będzie to wyjątkowo długie zaćmienie, zdecydowanie przekraczające pod tym względem większość podobnych zjawisk obserwowanych w XXI wieku.
Zaćmienie będzie należało do serii Saros 136, a jego maksymalna wielkość wyniesie 1,079. Pas całkowitości będzie przebiegał przez rozległy obszar obejmujący m.in. Hiszpanię, Maroko, Algierię, Libię, Egipt, Arabię Saudyjską, Jemen i Somalię. Znacznie większy obszar Europy, Afryki i Azji znajdzie się natomiast w strefie zaćmienia częściowego.
W praktyce oznacza to, że mieszkańcy wielu państw będą mogli zobaczyć przynajmniej część zjawiska, ale tylko osoby znajdujące się w stosunkowo wąskim pasie cienia Księżyca zobaczą moment, w którym tarcza Słońca zostanie całkowicie zasłonięta.
Luksor jednym z najlepszych miejsc na zaćmienie Słońca
Szczególną uwagę astronomów i organizatorów wypraw przyciąga Egipt. Pas całkowitego zaćmienia przejdzie przez okolice Luksoru, jednego z najważniejszych turystycznych i archeologicznych regionów kraju. To właśnie tam faza całkowita potrwa około 6 minut i 22 sekund.
Według wyliczeń serwisu Time and Date częściowa faza zaćmienia rozpocznie się w Luksorze 2 sierpnia 2027 roku około godz. 11.40 czasu lokalnego. Maksimum nastąpi około godz. 13.05, a całe zjawisko zakończy się około godz. 14.26. W momencie maksimum Księżyc całkowicie zakryje tarczę słoneczną.
Luksor znajdzie się więc bardzo blisko obszaru, na którym faza całkowita osiągnie swoją maksymalną długość. Dodatkową zaletą regionu są typowe dla Egiptu warunki pogodowe: sierpień należy tam do miesięcy bardzo suchych, choć potencjalni obserwatorzy muszą liczyć się z ekstremalnie wysokimi temperaturami.
Długotrwała faza całkowita w połączeniu z położeniem pasa zaćmienia nad jednym z najbardziej znanych obszarów starożytnego Egiptu sprawia, że Luksor już teraz jest wskazywany jako jedno z najciekawszych miejsc do obserwacji zjawiska.
Całkowite zaćmienie Słońca ponownie nad Hiszpanią
Na daleką podróż do Egiptu nie będzie jednak skazany każdy europejski miłośnik astronomii. Pas całkowitego zaćmienia obejmie również południową Hiszpanię oraz okolice Cieśniny Gibraltarskiej.
To szczególnie interesujące, ponieważ Hiszpania znalazła się w pasie całkowitego zaćmienia również 12 sierpnia 2026 roku. W 2027 roku cień Księżyca ponownie dotrze więc do Europy, choć przebieg zjawiska będzie zupełnie inny.
Według danych NASA faza całkowita 2 sierpnia 2027 roku będzie widoczna kolejno m.in. w Hiszpanii, Maroku, Algierii, Libii, Egipcie, Arabii Saudyjskiej, Jemenie i Somalii. Poza pasem całkowitości obserwatorzy zobaczą jedynie częściowo zasłoniętą tarczę Słońca.
Polska także znajdzie się w rozległym obszarze widoczności zaćmienia częściowego. Nie oznacza to jednak, że nad krajem zapadnie całkowita ciemność. Pełna faza zjawiska będzie dostępna wyłącznie dla obserwatorów znajdujących się w pasie całkowitości.
Ponad sześć minut ciemności w środku dnia
Długość fazy całkowitej jest jedną z cech, które wyróżniają zaćmienie Słońca z 2027 roku. NASA wylicza maksymalną wartość na 6 minut i 23 sekundy. Dla porównania jedno z najdłuższych zaćmień XXI wieku nastąpiło 22 lipca 2009 roku, gdy maksymalna faza całkowita trwała około 6 minut i 39 sekund.
Zaćmienie z 2027 roku nie pobije więc rekordu XXI wieku, ale znajdzie się wśród najdłuższych całkowitych zaćmień tego stulecia. W przypadku pojedynczego obserwatora dokładna długość fazy całkowitej będzie zależała od jego lokalizacji względem centralnej linii pasa zaćmienia.
Różnica jest istotna nawet między miejscami oddalonymi od siebie o stosunkowo niewielką odległość. Im bliżej centralnej linii cienia Księżyca znajdzie się obserwator, tym dłużej będzie mógł oglądać całkowicie zasłonięte Słońce.
Kolejne całkowite zaćmienie Słońca już w 2028 roku
Osoby, które nie będą mogły zobaczyć zaćmienia w 2027 roku, otrzymają następną okazję stosunkowo szybko. 22 lipca 2028 roku nastąpi kolejne całkowite zaćmienie Słońca.
Jego trasa będzie jednak zupełnie inna. Według katalogu NASA pas całkowitości przejdzie przez Australię i Nową Zelandię, natomiast częściową fazę będzie można oglądać na znacznie większym obszarze Azji Południowo-Wschodniej i regionu Pacyfiku. Maksymalna długość fazy całkowitej wyniesie wówczas około 5 minut i 10 sekund.
W całym XXI wieku, od 2001 do 2100 roku, NASA sklasyfikowała 224 zaćmienia Słońca. Wśród nich 68 stanowią zaćmienia całkowite, 72 obrączkowe, 77 częściowe, a siedem hybrydowe. Liczba 68 dotyczy więc całego stulecia, a nie liczby zaćmień całkowitych, które pozostały jeszcze po 2027 roku.
Bezpieczna obserwacja zaćmienia Słońca
Zaćmienie Słońca wymaga zachowania podstawowych zasad bezpieczeństwa. NASA podkreśla, że podczas fazy częściowej nie wolno patrzeć bezpośrednio na Słońce bez odpowiedniej ochrony wzroku. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne, nawet bardzo ciemne, nie zapewniają wystarczającej ochrony.
Do bezpośrednich obserwacji należy stosować specjalne okulary lub filtry słoneczne spełniające wymagania normy ISO 12312-2. W przypadku aparatów fotograficznych, teleskopów i lornetek potrzebne są odpowiednie filtry montowane przed układem optycznym. Patrzenie przez takie urządzenie przy użyciu wyłącznie okularów do obserwacji zaćmienia może prowadzić do poważnego uszkodzenia wzroku.
Wyjątkiem jest krótki okres pełnej fazy całkowitego zaćmienia, kiedy tarcza słoneczna jest całkowicie zasłonięta przez Księżyc. Dotyczy to jednak wyłącznie obserwatorów znajdujących się wewnątrz pasa całkowitości.
Komentarze (0)