W polskich szkołach rozpoczną się dwie istotne zmiany, których nie należy jednak traktować jako jednego pakietu legislacyjnego. Pierwsza wynika z rozporządzenia ministra edukacji zmieniającego ramowe plany nauczania i dotyczy tygodnia projektowego. Druga została zapisana w nowelizacji Prawa oświatowego podpisanej 30 lipca 2026 r. przez prezydenta Karola Nawrockiego i wprowadza ograniczenia w korzystaniu z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń elektronicznych.
Obydwa rozwiązania zaczną wpływać na funkcjonowanie szkół już w roku szkolnym 2026/2027. Mają jednak inne podstawy prawne, odmienny harmonogram wdrażania oraz różny zakres obowiązków nakładanych na dyrektorów i nauczycieli.
Pięć dni bez tradycyjnych lekcji dla klas VI–VIII
W roku szkolnym 2026/2027 szkoła będzie mogła zorganizować tydzień projektowy dla uczniów klas IV–VIII, a więc również dla klas VI–VIII. Oznacza to pięć dni zajęć prowadzonych według zupełnie innych zasad niż standardowe lekcje przedmiotowe. Nie będą to jednak dodatkowe dni wolne od szkoły.
W tym czasie uczniowie mają pracować w grupach nad projektami łączącymi wiedzę i umiejętności z kilku dziedzin. Projekty mogą mieć charakter międzyprzedmiotowy, międzyklasowy, a nawet międzyszkolny. Ich punktem wyjścia powinien być konkretny problem, który uczniowie będą rozwiązywali pod opieką nauczycieli przy użyciu różnych metod badawczych, praktycznych i organizacyjnych.
W klasach VI–VIII tydzień projektowy będzie w roku szkolnym 2026/2027 rozwiązaniem dobrowolnym. O jego przeprowadzeniu zdecyduje szkoła. Dobrowolność dotyczy jednak placówki, a nie poszczególnych uczniów. Jeżeli dyrektor zdecyduje o zorganizowaniu tygodnia projektowego dla określonych klas, stanie się on elementem realizowanego planu nauczania.
Tydzień projektowy zamiast zwykłego planu zajęć
Podczas tygodnia projektowego nie będą odbywały się standardowe zajęcia w systemie klasowo-lekcyjnym. Uczniowie nie otrzymają jednak pięciu dni odpoczynku. Tradycyjne lekcje zostaną zastąpione wspólną pracą nad zaplanowanymi przedsięwzięciami edukacyjnymi.
Projekt może przykładowo dotyczyć stanu lokalnej rzeki. Uczniowie mogą wykorzystać biologię i chemię do zbadania próbek wody, matematykę do opracowania wyników, geografię do przygotowania mapy, informatykę do wizualizacji danych, a język polski do napisania petycji lub stworzenia kampanii informacyjnej. Temat i sposób realizacji projektu będą zależały od możliwości szkoły, wieku uczniów oraz dostępnej infrastruktury.
Zajęcia nie muszą odbywać się wyłącznie w budynku szkoły. Projekty mogą wymagać pracy terenowej, kontaktu z instytucjami publicznymi, wizyt w muzeach, bibliotekach, przedsiębiorstwach lub organizacjach społecznych. Za zapewnienie opieki oraz bezpieczeństwa uczniów nadal będzie odpowiadała szkoła.
Zajęcia zachowane podczas tygodnia projektowego
Nie wszystkie zajęcia zostaną zawieszone. W czasie tygodnia projektowego nadal będą mogły odbywać się lekcje wychowania fizycznego, edukacji zdrowotnej, religii lub etyki. Zachowane zostaną również zajęcia rewalidacyjne dla uczniów z niepełnosprawnościami oraz zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Takie rozwiązanie oznacza, że dyrektor będzie musiał połączyć harmonogram pracy projektowej z zajęciami, które nadal mają być realizowane. Szczególnie trudne może to być w dużych, wielooddziałowych szkołach, gdzie te same sale, pracownie i obiekty sportowe są wykorzystywane przez wiele klas.
Organizacja tygodnia projektowego będzie wymagała także wcześniejszego uzgodnienia tematów, podziału zadań pomiędzy nauczycieli, stworzenia grup uczniowskich oraz określenia sposobu przedstawienia rezultatów. Przepisy nie narzucają jednego modelu pracy, pozostawiając szkołom znaczną swobodę.
Stopniowe wprowadzanie tygodnia projektowego
Obowiązek organizowania tygodnia projektowego będzie wprowadzany etapami. W roku szkolnym 2027/2028 rozwiązanie stanie się obowiązkowe w klasach IV i V. W tym samym roku szkoły nadal będą mogły dobrowolnie przeprowadzić tydzień projektowy w klasach VI–VIII.
W roku szkolnym 2028/2029 obowiązek obejmie klasy IV–VI, natomiast szkoły będą mogły rozszerzyć rozwiązanie na klasy VII i VIII. Rok później tydzień projektowy stanie się obowiązkowy w klasach IV–VII, a dobrowolnie będzie mógł zostać zorganizowany również dla ósmoklasistów.
Od roku szkolnego 2030/2031 pięć dni pracy projektowej będzie obowiązkowym elementem nauki we wszystkich klasach IV–VIII szkoły podstawowej. Z rozwiązania wyłączono szkoły podstawowe dla dorosłych.
Druga zmiana od września 2026 r.
Niezależnie od tygodnia projektowego 1 września 2026 r. zaczną obowiązywać przepisy ograniczające korzystanie z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach podstawowych. Nowelizację Prawa oświatowego podpisał 30 lipca prezydent Karol Nawrocki.
Zakaz obejmie urządzenia pozwalające na komunikowanie się na odległość oraz rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Będzie obowiązywał podczas lekcji, przerw, pobytu w świetlicy i innych zajęć organizowanych przez szkołę. Ograniczenie znajdzie zastosowanie także podczas zajęć edukacyjnych prowadzonych poza budynkiem placówki.
W szkołach podstawowych zakazane będzie korzystanie z urządzeń. W przedszkolach, oddziałach przedszkolnych oraz innych formach wychowania przedszkolnego dzieci nie będą mogły ich ani używać, ani wnosić na teren placówki.
Wyjątki od zakazu telefonów w szkołach
Nauczyciel będzie mógł pozwolić uczniowi na skorzystanie z urządzenia, jeżeli będzie ono potrzebne do realizacji programu nauczania, sprawdzenia wiedzy albo zapewnienia kontaktu z rodzicami w nagłej sytuacji. Oznacza to, że telefon nadal będzie mógł zostać wykorzystany jako pomoc dydaktyczna, ale wyłącznie za zgodą prowadzącego zajęcia.
Drugi wyjątek dotyczy uczniów z chorobami, niepełnosprawnościami lub innymi szczególnymi potrzebami, które wymagają używania sprzętu specjalistycznego albo aplikacji monitorującej stan zdrowia. Zgodę wyda dyrektor na wniosek rodzica niepełnoletniego ucznia albo samego ucznia, jeżeli jest pełnoletni. Odmowa będzie wymagała pisemnego uzasadnienia.
Zakaz nie będzie stosowany również w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia osób przebywających w szkole albo uczestniczących w zajęciach poza jej terenem. Wyjątek obejmie także zagrożenie dla mienia tych osób lub mienia szkoły.
Depozyty na telefony i kary dla uczniów
Dyrektor będzie mógł zorganizować miejsce lub kilka miejsc służących do przechowywania urządzeń. Potrzebna będzie zgoda rady pedagogicznej i rady rodziców oraz opinia samorządu uczniowskiego. Depozyt musi zapewniać bezpieczeństwo sprzętu oraz ochronę prywatności uczniów. Osoby nieuprawnione nie będą mogły przeglądać zawartości pozostawionych urządzeń.
Uczeń, który nie zastosuje się do zasad, będzie mógł otrzymać polecenie odłożenia telefonu w wyznaczonym miejscu. W przypadku naruszenia zakazu szkoła zastosuje działania wychowawcze albo kary przewidziane w statucie. Złamanie zasad może również wpłynąć na ocenę zachowania, jeżeli przewidują to wewnętrzne regulacje placówki.
Podczas wycieczek szkolnych warunki korzystania z urządzeń zostaną określone w statucie. Szkoła będzie mogła wprowadzić dodatkowe ograniczenia, uwzględniając jednak ustawowe wyjątki dotyczące bezpieczeństwa, zdrowia, edukacji oraz nagłego kontaktu z rodzicami.
Nowe obowiązki dyrektorów i nauczycieli
Obydwie zmiany postawią przed dyrektorami odrębne zadania. Tydzień projektowy wymaga przygotowania pięciodniowego harmonogramu pracy, podziału obowiązków między nauczycieli, ustalenia tematów projektów i zapewnienia uczniom opieki. Z kolei ograniczenie korzystania z urządzeń elektronicznych oznacza konieczność dostosowania statutów, ustalenia sposobu reagowania na naruszenia oraz podjęcia decyzji o ewentualnym utworzeniu depozytów.
Szkoły będą miały czas na dostosowanie statutów do nowych regulacji dotyczących urządzeń elektronicznych do 31 grudnia 2026 r. Program wychowawczo-profilaktyczny ma ponadto uwzględniać zagrożenia wynikające z aktywności uczniów w internecie. Do obowiązków dyrektora zostanie wpisane promowanie higieny cyfrowej i przeciwdziałanie uzależnieniom.
Źródła:
- Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – „Pięć ustaw z podpisem Prezydenta RP”, 30 lipca 2026 r.
- Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – informacja w sprawie ustawy z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe
- Senat Rzeczypospolitej Polskiej – przebieg prac nad ustawą, druk senacki nr 780
- Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – informacja o zawetowaniu nowelizacji z druku nr 2449, 2 lipca 2026 r.
- Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – „Chronimy dzieci przed uzależnieniem od smartfonów i szkodliwymi treściami w sieci”
- Polska Agencja Prasowa – badanie CBOS dotyczące zakazu smartfonów w szkołach podstawowych
Komentarze (0)