Z obiegowych opinii wynika, że kleszcze występują głównie w lasach, z dala od miejskich aglomeracji. Tymczasem eksperci podkreślają, że sytuacja wygląda zupełnie inaczej. „W tej chwili 90 procent ukłuć przez kleszcze ma miejsce w bezpośrednim sąsiedztwie miejsc zamieszkania – w przydomowych ogrodach, parkach miejskich czy na działkach rekreacyjnych” – informują badacze. Mieszkańcy miast są dziś tak samo narażeni, jak ci żyjący na wsi.
Zmiany klimatyczne a przeżywalność kleszczy
Jeszcze kilkanaście lat temu ostre zimy skutecznie ograniczały populację kleszczy. Dziś łagodne warunki atmosferyczne, brak mrozów poniżej minus 35°C, a nawet zimowa aktywność kleszczy – to nowa norma. Obserwacje naukowców wykazały, że pasożyty te są zdolne do aktywności nawet w styczniu i lutym.
Państwowy Zakład Higieny opublikował dane, które nie pozostawiają złudzeń. W 2019 roku w Polsce odnotowano 265 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (KZM). W 2024 liczba ta wzrosła do 793. A już do marca 2025 roku zarejestrowano niemal 200 nowych przypadków. Jeśli ten trend się utrzyma, kraj może stanąć w obliczu rekordowej liczby zakażeń.
Nie każdy zdaje sobie sprawę, że kleszcze mogą trafić do naszych domów dzięki... pupilom. Psy i koty, które regularnie przebywają na zewnątrz, często przynoszą je na swojej sierści. Dlatego kluczowe znaczenie ma regularna profilaktyka u zwierząt. Dostępne są obroże, preparaty spot-on, tabletki oraz zastrzyki – inwestycja w nie to inwestycja w bezpieczeństwo całej rodziny.
Choroba o dwóch fazach
Kleszczowe zapalenie mózgu to poważne schorzenie wirusowe, które zaczyna się niepozornie – gorączką, bólami mięśni, osłabieniem. Objawy przypominają grypę, ale w niektórych przypadkach wirus wnika do układu nerwowego, powodując zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, pnia mózgu, a nawet porażenia. „Nawet łagodne przejście zakażenia wirusem KZM może prowadzić do długofalowych problemów. Pacjenci często doświadczają utrzymujących się przez miesiące, a nawet lata, bólów głowy, zaburzeń koncentracji, problemów z pamięcią oraz chronicznego zmęczenia.”
Borelioza – równie groźny przeciwnik
Kleszcze przenoszą także boreliozę – bakteryjne schorzenie, które może doprowadzić do poważnych komplikacji. Charakterystyczny rumień wędrujący to nie zawsze obecny objaw. Brak szczepionki sprawia, że profilaktyka i wczesna reakcja są kluczowe.
Wspólna odpowiedzialność
Niektóre samorządy próbują przeciwdziałać epidemii – prowadzą kampanie informacyjne, koszą trawniki, stosują naturalne środki odstraszające. Oferują też dopłaty do szczepień dla grup podwyższonego ryzyka. Mimo to, KZM wciąż nie jest objęte refundacją przez NFZ.
Komentarze (0)