Osobami odwiedzającymi wybrane gospodarstwa są ankieterzy statystyki publicznej. Jak opisuje Interia Biznes, mogą oni pojawić się pod wskazanym adresem i zaproponować mieszkańcom udział w Badaniu Budżetów Gospodarstw Domowych, prowadzonym przez Główny Urząd Statystyczny.
Badanie nie jest jednorazową akcją. Oficjalny wykaz GUS potwierdza, że w 2026 r. jest ono realizowane w cyklach obejmujących cały rok. Część dotycząca książeczki budżetu gospodarstwa domowego ma charakter miesięczny. Oznacza to, że kolejne losowo wybrane gospodarstwa uczestniczą w badaniu w różnych terminach.
Wizyta ankietera może być dla mieszkańca zaskoczeniem, ponieważ nie każdy spodziewa się prośby o zachowywanie dowodów codziennych zakupów. Cel jest jednak statystyczny. GUS chce ustalić nie tylko wysokość wydatków gospodarstwa domowego, lecz także ich strukturę, źródła i poziom dochodów, spożycie wybranych produktów, warunki mieszkaniowe oraz ocenę własnej sytuacji materialnej.
Specjalna koperta na paragony i zapis wydatków bez rachunku
Jak informuje Interia Biznes, jednym z elementów udziału w badaniu może być zbieranie paragonów przez określony czas. Ankieter przekazuje w tym celu specjalną kopertę oznaczoną nazwą badania. Trafiają do niej dowody zakupów dokumentujące wydatki gospodarstwa domowego.
Sam brak paragonu nie oznacza jednak, że wydatek ma zostać pominięty. Zakupy, usługi lub inne poniesione koszty, których nie potwierdza fiskalny dowód sprzedaży, należy odpowiednio zanotować. Istotne są m.in. wartość wydatku oraz informacja, czego dotyczył.
W ten sposób statystycy mogą odtworzyć rzeczywistą strukturę domowego budżetu, a nie tylko wydatki, które da się potwierdzić zachowanymi rachunkami. Przedmiotem badania są bowiem przychody i rozchody wszystkich członków gospodarstwa domowego, w tym również informacje o ilościowym spożyciu wybranych artykułów i usług.
Z oficjalnych informacji GUS wynika, że Badanie Budżetów Gospodarstw Domowych jest jednym z podstawowych źródeł wiedzy o warunkach życia ludności. Wyniki pozwalają analizować różnice w sytuacji materialnej poszczególnych grup społecznych i gospodarstw domowych.
Badanie GUS dobrowolne i bez wynagrodzenia
Wytypowanie adresu nie oznacza obowiązku wpuszczenia ankietera do mieszkania ani konieczności udziału w badaniu. Badania ankietowe statystyki publicznej dotyczące gospodarstw domowych realizowane są na zasadzie dobrowolności. GUS wskazuje, że ankieterzy docierają do gospodarstw wybranych losowo.
Odmowa nie wiąże się z karą. Uczestnik nie otrzymuje też wynagrodzenia za zachowywanie paragonów i przekazanie danych o domowych finansach. Udział ma charakter społeczny, a jego celem jest pozyskanie informacji, których nie można dokładnie ustalić wyłącznie na podstawie danych administracyjnych lub statystyk sprzedaży.
Z danych zebranych od gospodarstw korzysta się później przy analizowaniu poziomu życia, dochodów, wydatków i konsumpcji. GUS podkreśla również znaczenie wyników dla decyzji z zakresu polityki społecznej dotyczących mieszkańców Polski.
Ankieter GUS do sprawdzenia przed rozpoczęciem badania
Prośba o informacje dotyczące domowych wydatków może budzić obawy, zwłaszcza wobec częstych prób oszustw dokonywanych pod pretekstem wizyty przedstawiciela instytucji publicznej. Dlatego przed przekazaniem jakichkolwiek danych można sprawdzić osobę, która pojawiła się pod drzwiami.
Ankieter statystyki publicznej jest pracownikiem urzędu statystycznego działającego na terenie danego województwa. Osoby prowadzące badania w terenie mają legitymacje służbowe. GUS udostępnia także internetowy system weryfikacji. Do sprawdzenia tożsamości potrzebne są imię, nazwisko i numer legitymacji ankietera.
Jeżeli weryfikacja przez internet nie jest możliwa lub pojawiają się wątpliwości, można skontaktować się z infolinią statystyczną albo właściwym terytorialnie urzędem statystycznym. GUS już wcześniej ostrzegał przed przypadkami podszywania się pod pracowników statystyki publicznej, dlatego sprawdzenie dokumentów nie powinno być traktowane jako brak zaufania, lecz jako zwykły środek ostrożności.
Badanie Budżetów Gospodarstw Domowych trwa przez cały rok
BBGD jest badaniem ciągłym. Oficjalny harmonogram GUS na 2026 r. przewiduje kolejne miesięczne okresy realizacji badania. W lipcu trwa cykl rozpoczęty 18 maja i kończący się 17 lipca, kolejny – rozpoczęty 17 czerwca – potrwa do 14 sierpnia. Następne etapy zaplanowano również na kolejne miesiące, a ostatni z wymienionych w harmonogramie okresów kończy się 15 stycznia 2027 r.
Oznacza to, że wizyta ankietera nie jest ograniczona do jednej ogólnopolskiej akcji prowadzonej w konkretnym tygodniu. Kolejne gospodarstwa mogą być wybierane do badania w różnych częściach roku.
GUS zbiera w ten sposób informacje o tym, jak zmieniają się dochody i wydatki, ile gospodarstwa przeznaczają na poszczególne towary i usługi oraz jak oceniają własną sytuację finansową. Dane są następnie wykorzystywane do analiz warunków życia i zróżnicowania sytuacji materialnej mieszkańców Polski.
Komentarze (0)