Od 19 lutego 2026 r. wszystkie wypłaty gotówki kodem BLIK w bankomatach i recyklerach należących do sieci Euronet Polska są objęte limitem 200 zł na jedną transakcję. Ograniczenie obowiązuje bezterminowo i dotyczy wyłącznie wypłat realizowanych przy użyciu kodu BLIK, a nie kart płatniczych.
Decyzja operatora wynika z czysto ekonomicznych powodów. Euronet Polska wskazał, że koszty obsługi wypłat gotówki są wyższe niż przychody z tej usługi. Stawki ustalone przez Polski Standard Płatności, operatora systemu BLIK, nie pokrywają faktycznych kosztów ponoszonych przez operatorów bankomatów. Z dostępnych analiz wynika, że opłaty za obsługę takich transakcji są nawet dwukrotnie niższe niż rzeczywiste koszty utrzymania infrastruktury bankomatowej.
Spółka zwróciła uwagę również na zmiany w tzw. opłatach interchange bankomatowego, które są ustalane przez organizacje płatnicze Visa i Mastercard. Nowe stawki wprawdzie zwiększą udział w pokrywaniu kosztów wypłat, jednak nadal nie rekompensują pełnych wydatków operatorów.
Problem ma wymiar systemowy. Według danych Narodowego Banku Polskiego liczba bankomatów w Polsce spada od kilku lat. W 2023 r. działało około 21 tys. urządzeń, podczas gdy jeszcze kilka lat wcześniej było ich ponad 23 tys. Spadek ten wiąże się bezpośrednio z rosnącymi kosztami obsługi gotówki oraz rosnącą popularnością płatności bezgotówkowych.
Limity transakcji gotówkowych dla przedsiębiorców. 15 tys. zł granicą
W Polsce już od lat obowiązują ograniczenia dotyczące obrotu gotówką w działalności gospodarczej. Zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców maksymalna wartość transakcji między przedsiębiorcami, która może być zrealizowana gotówką, wynosi 15 tys. zł.
Jeżeli wartość transakcji przekracza tę kwotę, płatność musi zostać wykonana za pośrednictwem rachunku płatniczego. Limit dotyczy całkowitej wartości transakcji, a nie pojedynczej wpłaty czy raty. Oznacza to, że nie można ominąć przepisów, dzieląc jedną transakcję na kilka mniejszych płatności.
Ograniczenie obejmuje również fundacje i stowarzyszenia wpisane do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W praktyce oznacza to, że w wielu przypadkach obrót gotówką w działalności gospodarczej ma charakter marginalny.
Pierwotnie planowano obniżenie limitu do 8 tys. zł, jednak zmiana ta ostatecznie nie weszła w życie. Mimo to trend regulacyjny pozostaje jednoznaczny – ustawodawca stopniowo ogranicza możliwość korzystania z gotówki w dużych transakcjach.
Kontrola przelewów i wypłat gotówki. Banki monitorują operacje powyżej 15 tys. euro
Choć osoby fizyczne w Polsce nie są objęte formalnym limitem płatności gotówką, banki stosują własne procedury bezpieczeństwa. Dotyczy to zwłaszcza dużych przelewów i wypłat gotówki.
Transakcje przekraczające równowartość 15 tys. euro są automatycznie rejestrowane i przekazywane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Jest to element systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
W praktyce oznacza to, że klient posiadający na koncie np. 1 mln zł nie zawsze może swobodnie wykonać przelew tej kwoty przez bankowość elektroniczną. W wielu bankach limity przelewów online wynoszą od kilkudziesięciu do około 200 tys. zł dziennie. Aby zwiększyć limit, konieczna jest osobista wizyta w oddziale banku i przedstawienie dokumentów potwierdzających cel transakcji, takich jak umowa deweloperska lub przedwstępna umowa zakupu nieruchomości.
Banki stosują również procedury związane z wypłatą dużych kwot gotówki. Wypłata kilkuset tysięcy złotych wymaga wcześniejszego zgłoszenia, ponieważ bank musi przygotować odpowiednią ilość środków. W praktyce oznacza to, że gotówka nie zawsze jest dostępna natychmiast, nawet jeśli znajduje się na rachunku klienta.
Limity wypłat gotówki w Europie. Hiszpania wprowadziła obowiązkowe zgłoszenia
W niektórych krajach Unii Europejskiej ograniczenia są znacznie bardziej restrykcyjne niż w Polsce. W Hiszpanii wypłata gotówki powyżej 3000 euro wymaga wcześniejszego zgłoszenia do urzędu skarbowego, czyli Agencia Tributaria.
Jeszcze bardziej rygorystyczne przepisy dotyczą kwot przekraczających 100 tys. euro. W takim przypadku zgłoszenie musi zostać złożone co najmniej 72 godziny przed planowaną wypłatą. Klient musi następnie osobiście zgłosić się do banku i potwierdzić operację.
Brak zgłoszenia może skutkować wysokimi karami finansowymi. W zależności od okoliczności grzywna wynosi od 600 euro do nawet 150 tys. euro. Regulacje te są elementem walki z szarą strefą i przestępczością finansową.
Podobne ograniczenia obowiązują już we Francji, gdzie maksymalna kwota transakcji gotówkowej wynosi 1000 euro dla rezydentów podatkowych. We Włoszech limit ten wynosi 5000 euro, a wcześniej był jeszcze niższy i wynosił 2000 euro.
Limit gotówki UE 2027. Maksymalnie 10 tys. euro w całej Unii Europejskiej
Przełomowe zmiany wprowadzi rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624, które zacznie obowiązywać w 2027 r. Nowe przepisy nakładają obowiązek wprowadzenia limitu transakcji gotówkowych w wysokości maksymalnie 10 tys. euro w całej Unii Europejskiej.
Państwa członkowskie będą mogły ustalić niższe limity według własnego uznania. Oznacza to, że w niektórych krajach granica może wynosić np. 3000 euro.
Celem regulacji jest ograniczenie prania pieniędzy oraz wprowadzania do obiegu środków pochodzących z nielegalnych źródeł. Komisja Europejska wskazuje, że duże transakcje gotówkowe są szczególnie trudne do monitorowania i mogą być wykorzystywane do finansowania działalności przestępczej.
Zmiany te wpisują się w szerszą strategię cyfryzacji systemu finansowego. Według Europejskiego Banku Centralnego w 2024 r. już ponad 59 proc. transakcji detalicznych w strefie euro było realizowanych bezgotówkowo.
Gotówka w Polsce pod presją. Bankomaty znikają, a dostęp może być ograniczony
Zmniejszająca się liczba bankomatów i nowe limity wypłat pokazują wyraźnie, że dostęp do gotówki staje się coraz bardziej ograniczony. Operatorzy bankomatów sygnalizują, że utrzymanie infrastruktury jest coraz mniej opłacalne, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach.
Euronet Polska deklaruje, że pozostaje otwarty na dialog z regulatorami oraz uczestnikami rynku w celu zapewnienia dostępu do gotówki, jednak jednocześnie wskazuje na konieczność zmian w modelu finansowania usług bankomatowych.
Narodowy Bank Polski podkreśla jednocześnie, że gotówka pozostaje ważnym elementem systemu finansowego. W obiegu znajduje się ponad 400 mld zł w banknotach i monetach, co pokazuje, że mimo dynamicznego rozwoju płatności elektronicznych gotówka nadal odgrywa istotną rolę w gospodarce.
Komentarze (0)