Mieszkając w danym mieście, często jego nazwa staje rzeczą powszednią, która nie ma dla nas dużego znaczenia. Okazuje się jednak, że jest wręcz przeciwnie. Jeśli postanowimy bowiem zgłębić jej historię i pochodzenie, możemy dowiedzieć się wielu ciekaw historycznych faktów dotyczących danej miejscowości.
Podobnie jest również w przypadku Bełchatowa, gdzie powstały dwie główne hipotezy związane z nazwą miasta, a jedna z nich jest dość zaskakująca. Szczegóły zdradził dr Łukasz Politański, historyk z Muzeum Regionalnego w Bełchatowie, który w krótkim wideo przybliżył możliwe znaczenia słowa Bełchatów.
Legenda o bełkoczących Tatarach w Bełchatowie
Jedna z teorii pochodzenia nazwy naszego miasta związana jest z przybyszami ze wschodu, a konkretnie z Tatarami. Historię tę w swojej książce opisał Apoloniusz Zawilski.
- Pisze, że po przegranej przez wojska polskie bitwie pod Legnicą, po śmierci księcia Henryka Pobożnego, część tych Tatarów, która tego rozgromu polskiego wojska dokonała, została tutaj. Jakaś niewielka grupka postanowiła się osiedlić między innymi w okolicach Grocholic, jakby nie było miejscowości znacznie starszej od Bełchatowa, co potwierdzają źródła historyczne – opowiada Łukasz Politański.
Jak dodaje, przybysze posługiwali się jednak wymową, która nie była zrozumiała dla mieszkających tutaj ludzi. Mówili bełkotliwie i właśnie od tego sposobu mowy mogłaby po części pochodzić nazwa Bełchatowa.
- Tutaj moim zdaniem trzeba sprostować. Jeżeli chodzi o osadnictwo tatarskie na terenach Królestwa Polskiego, a szczególnie Wielkiego Księstwa Litewskiego. To taka największa fala, to dopiero lata po 1399 roku. Po wielkiej bitwie, o której niewiele się pisze, czy mówi, pod Worsklą, gdzie część pokonanych wojsk tatarskich faktycznie osiedlała się na terenach Wielkiego Księstwa Litewskiego – mówi Politański.
Przytacza również zapiski Zawilskiego o podobnej sytuacji w okolicach Lwowa, gdzie Tatarzy chcieli się osiedlić na terenie miasta, ale z uwagi na profesję, którą się zajmowali, zostali wypędzeni za mury Lwowa. Zawód przybyszy ze wschodu może być również kolejnym tropem pochodzenia nazwy Bełchatowa, chodzi tutaj o słowo bełtać, czyli wyprawiać skóry.
- Zawilski doszedł do wniosku, że być może u nas było tak samo. Mówiąc o Lwowie, porównując go z Bełchatowem tak naprawdę dużo mniejszym czy z Grocholicami, doszedł do konkluzji, że Tatarzy przyjechali tutaj, chcieli osiedlić się w Grocholicach, ale z uwagi na to, że zajmowali się bełchtaniem, wyprawianiem skór, mówili bełkotliwie, w dodatku nie byli przybyszami, z których zadowoleni byliby Grocholiczanie, ci wypędzili ich ze swojej miejscowości. Grupa tatarska miała założyć swoją osadę, którą nazwała Bełchatowem właśnie od tego bełchtania – przytacza rozważania Zawilskiego Łukasz Politański.
Bełchatów pochodzi od imienia?
Druga teoria wyjaśniająca pochodzenie nazwy naszego miasta jest znacznie mniej sensacyjna, ale też jednocześnie bardziej prawdopodobna. Mówi ona o tym, że słowo Bełchatów wzięło się od imienia jego pierwszego właściciela Bełchata. Tego, kim był i dlaczego tak się nazywał, niestety do końca nie wiemy.
- Najprościej rzecz ujmując to właśnie Bełchat jako założyciel, czy właściciel, tej osady dał początki nazwie Bełchatowa, czyli miejscowości, która posiadała nazwę właśnie od tego imienia, ewentualnie przezwiska. Dam przykłady dużo prostsze. Piotrków, czyli stolica regionu, nosi swą nazwę od Pietrka bądź Piotra. Bogdanów od Bogdana, Miłaków od Miłka – wyjaśnia Łukasz Politański.
Jak dodaje, nazwa Bełchatów w zapiskach po raz pierwszy pojawiła się w 1391 roku. Oznacza to, że historia tej miejscowości sięga co najmniej do schyłku XIV wieku.
- Jest to miejscowość bardzo stara, jeśli idzie o jej proweniencję, bo to, że ona występuje po raz pierwszy w roku 1391, nie oznacza, że nie mogło być jej kilka, kilkanaście czy kilkadziesiąt lat wcześniej – dodaje Politański.
Początkowo pojawiał się jednak zapis „Bełchatov”. Politański wyjaśnia jednak, że takie zmiany bardzo często miały miejsce w przypadku różnych miast. Dlatego zagłębiając się historię danego miasta, warto szukać źródeł pokazujących wcześniejsze formy zapisu jego nazwy.
Komentarze (0)