O niezwykłym odkryciu na terenie Pola Szczerców w KWB Bełchatów głośno zrobiło się w ubiegłym roku. Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk i czeskiego Morawskiego Muzeum Ziemskiego ogłosili efekt swoich prac, które prowadzili na terenie odkrywki. Okazało się, że dokonali sensacyjnego odkrycia – w jeziornych osadach znaleziono bowiem szczątki krokodyla w postaci skamieniałem płytki (osteoderm). Artykuł opisujący znalezisko ukazał się w prestiżowym czasopiśmie „Acta Palaeontologica Polonica”. Zabytek pochodzi z epoki miocenu – okresu, kiedy klimat był znacznie cieplejszy i bardziej wilgotny niż dziś. Warunki te sprzyjały rozwojowi bujnej roślinności i obecności ciepłolubnych zwierząt.
– Badania tego fenomenu wydają się więc szczególnie istotne w świetle ostatniej zmiany klimatu – mówi dr Marcin Górka z Wydziału Geologii UW, pierwszy autor artykułu opublikowanego na łamach „Acta Paleontologica Polonica”, cytowany przez uczelnię.
Odkrycie w Kopalni Bełchatów światowym rekordem
Choć naukowcy nie byli w stanie jednoznacznie określić gatunku gada, wszystko wskazuje na to, że był to Diplocynodon – wymarły krewny współczesnych aligatorów, odporniejszy na chłód, co tłumaczy jego obecność tak daleko na północy.
– Szczegółowa analiza źródeł wykazała, że zarówno w neogenie, jak i w czwartorzędzie, nie stwierdzono dotychczas stanowiska krokodyla położonego dalej na północ. Okaz ze Szczercowa stanowi więc światowy rekord jako najdalej na północ zanotowane stanowisko krokodyla w ciągu ostatnich 23 mln lat – dodaje dr Górka, cytowany na stronie internetowej Uniwersytetu Warszawskiego.
Naukowcy jednak nie zamierzają na tym poprzestać i szukają dalej. W kopalni pojawili się ponownie latem, a później jesienią 2025 roku Czy udało się znaleźć coś jeszcze?
- Pobraliśmy kolejne próbki. Jesteśmy pełni optymizmu, ale na efekty trzeba poczekać – mówił wówczas dr Marcin Górka.
Udało się wówczas ustalić, że naukowcy natknęli się na kolejne ślady, jednak nie chcieli mówić o szczegółach, zanim wszystko nie zostanie dokładnie przebadane.
- Są pewne drobne przesłanki, które wskazują, że jest nadzieja na kolejne znaleziska – zdradził jedynie dr Marcin Górka.
Jakie skarby skrywała jeszcze kopalnia?
Szczątki krokodyla sprzed milionów lat to nie pierwsze odkrycie, jakiego dokonano na terenie bełchatowskiej kopalni. Pierwsze badania archeologiczne w KWB Bełchatów prowadzone były już w połowie lat 80. Odkryto wówczas m.in. obozowiska, osady czy cmentarzyska z różnych okresów – od starszej epoki kamienia (10-8 tys. lat p.n.e.) po okres nowożytny (XIX w.). Na terenie kopalni znaleziono ślady największym w Polsce środkowej centrum produkcji ceramiki toczonej na kole z okresu wpływów rzymskich (III-IV w. n.e.) w Chabielicach, osadę i cmentarzysko z epoki żelaza (VI-V w. p.n.e.), cmentarzysko wraz ze świątynią z XI/XII w. w Grabku oraz osady wczesnośredniowieczne z IX-X i XIII-XIV w. w Zabrzeziu.
Archeolodzy natrafili na pozostałości osad z epoki brązu, żelaza i wczesnego średniowiecza. Zachowały się piece garncarskie, wapiennicze oraz zespoły palenisk, a także wiele przedmiotów związanych z tkactwem (przęśliki i ciężarki tkackie), codziennego użytku naczynia i ich fragmenty (ok. 200 tys.), żarna nieckowate i rotacyjne, narzędzia krzemienne i kamienne oraz brązowe i żelazne (noże, sierpy, krzesiwa, kłódki), a także ozdoby (zapinki brązowe i żelazne, bransolety, paciorki itp.). Sensacyjnym znaleziskiem był np. denar Antonina Piusa wybity przez Marka Aureliusza prawdopodobnie w roku 161 n.e. oraz dwa szelągi Jana Kazimierza.
Szczątki mamuta w odkrywce
Z całą pewnością jednym z najbardziej spektakularnych prehistorycznych odkryć były… szczątki mamuta, na które po raz pierwszy natrafiono już w 1981 roku. Odnaleziono zachowane m.in. górny ząb trzonowy oraz 3-metrowy prawy cios z fragmentami kości przedszczękowej, śladowo zachowane zęby trzonowe oraz fragment puszki czaszkowo-mózgowej. W kolejnych latach, wraz z postępem prac górniczych odkopywane były kolejne liczne fragmenty szczątków tego prehistorycznego włochatego olbrzyma z epoki lodowcowej.
Komentarze (0)