Dlaczego młodzi dorośli uciekają od emocji? O uzależnieniach, kryzysie tożsamości i potrzebie mądrego wsparcia

Rodzice często zauważają, że ich dorosłe dziecko się zmienia. Staje się wycofane, traci motywację, unika rozmów, ma trudności w relacjach albo coraz więcej czasu spędza w świecie gier i mediów społecznościowych. Czasami pojawia się alkohol lub narkotyki. Łatwo wtedy uznać, że to bunt, lenistwo czy brak odpowiedzialności. Warto jednak zadać sobie pytanie: czy za tym zachowaniem nie kryje się problem, z którym młody człowiek nie potrafi sobie poradzić?

Kiedy trudno poradzić sobie z własnymi emocjami

Osoby w wieku 18-25 lat często znajdują się na etapie intensywnego kształtowania tożsamości. Zastanawiają się, kim są, czego chcą i jak powinno wyglądać ich życie. Jednocześnie porównują się z rówieśnikami, którzy w mediach społecznościowych prezentują sukcesy, podróże, związki i pozornie bezproblemową codzienność. W efekcie mogą nabierać przekonania, że wszyscy radzą sobie lepiej od nich.

U niektórych pojawia się lęk przed przyszłością, niskie poczucie własnej wartości, samotność lub trudność w budowaniu bliskich relacji. Inni przeżywają emocje bardzo intensywnie, ale nie wiedzą, jak je regulować. Nie potrafią wyrażać swoich potrzeb, odmawiać, stawiać granic ani rozmawiać o tym, co sprawia im ból.

Nie każdy kryzys młodej dorosłości oznacza zaburzenie psychiczne. Jeśli jednak trudności utrzymują się, nasilają i zaczynają wpływać na codzienne funkcjonowanie, nie należy ich bagatelizować. Młody człowiek może potrzebować pomocy, nawet jeśli sam twierdzi, że wszystko jest w porządku.

Alkohol, narkotyki, internet - sposób na ucieczkę?

Kiedy trudno poradzić sobie z napięciem, lękiem czy poczuciem pustki, łatwo sięgnąć po coś, co przynosi szybką ulgę. Alkohol może chwilowo zmniejszać napięcie, gry pozwalają zapomnieć o codzienności, a media społecznościowe dają poczucie kontaktu z innymi. Problem pojawia się wtedy, gdy takie zachowania stają się podstawowym sposobem radzenia sobie z emocjami.

Z czasem młody człowiek może coraz częściej unikać trudnych sytuacji zamiast uczyć się je rozwiązywać. Zaniedbuje obowiązki, wycofuje się z relacji, traci zainteresowanie wcześniejszymi aktywnościami. W przypadku substancji psychoaktywnych może rozwinąć się uzależnienie, które wymaga specjalistycznego leczenia.

Nie oznacza to, że za każdym uzależnieniem stoi kryzys tożsamości ani że każde intensywne korzystanie z internetu jest objawem choroby. Każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny. Ważne jest jednak, by nie koncentrować się wyłącznie na samym zachowaniu, lecz również przyjrzeć się temu, co się za nim kryje.

Jeśli młody człowiek nie potrafi inaczej radzić sobie ze stresem, odrzuceniem czy samotnością, samo odebranie mu możliwości ucieczki może nie rozwiązać problemu. Potrzebuje również nauczyć się rozpoznawać emocje, komunikować potrzeby, budować relacje i szukać zdrowszych sposobów odzyskiwania równowagi.

Jak rozpoznać, że dorosłe dziecko potrzebuje wsparcia?

Rodzice nie muszą samodzielnie diagnozować problemu, ale powinni zwrócić uwagę na utrzymujące się zmiany w zachowaniu. Niepokojące mogą być wycofanie z życia rodzinnego, trudności w nauce lub pracy, brak motywacji, powtarzające się konflikty, silne reakcje emocjonalne czy poczucie, że życie młodej osoby utknęło w miejscu. Warto również przyjrzeć się temu, czy dziecko potrafi budować zdrowe relacje, wyrażać własne zdanie i radzić sobie z niepowodzeniami. Czy nie boi się nadmiernie odrzucenia? Czy nie wchodzi w powtarzające się, raniące związki? Czy potrafi odpoczywać bez używek i zachowań, nad którymi stopniowo traci kontrolę? Zamiast oceniać i zawstydzać, warto rozmawiać. Powiedzieć, co nas niepokoi, wyrazić troskę i zapytać, jak młody człowiek sam postrzega swoją sytuację. Czasem potrzebuje czasu, aby przyznać, że coś jest nie tak. Jeśli trudności się utrzymują, pomocna może być konsultacja psychologiczna lub psychoterapeutyczna. Wspieranie dorosłego dziecka nie oznacza wyręczania go we wszystkim. Chodzi o stworzenie warunków, w których może ono uczyć się odpowiedzialności, a jednocześnie otrzymać pomoc adekwatną do swoich potrzeb.

Akademia Młodej Dorosłości - praca nad sobą i swoimi relacjami

Z myślą o młodych osobach, które potrzebują lepiej zrozumieć siebie, nauczyć się radzić sobie z emocjami i rozwinąć umiejętności potrzebne w dorosłym życiu, powstała Akademia Młodej Dorosłości WOLMED. To trzytygodniowy, intensywny program terapeutyczno-rozwojowy dla osób w wieku 18-25 lat.

Jego założeniem jest spojrzenie na młodego człowieka całościowo. Nie tylko przez pryzmat konkretnego problemu czy zachowania, ale również jego emocji, relacji, poczucia własnej wartości i trudności w podejmowaniu decyzji. Program może zainteresować rodziców, którzy widzą, że ich dziecko jest zagubione, wycofuje się z relacji, ma trudności z motywacją lub ucieka od problemów w alkohol, narkotyki czy świat cyfrowy.

Podstawą Akademii jest psychoterapia grupowa, uzupełniona warsztatami rozwijającymi kompetencje życiowe. Uczestnicy pracują nad rozpoznawaniem emocji i potrzeb, komunikacją, asertywnością, budowaniem zdrowych granic oraz radzeniem sobie ze stresem. Ważne miejsce zajmują także psychoedukacja, psychoterapia indywidualna i aktywności wspierające równowagę psychiczną oraz fizyczną.

Istotnym elementem procesu jest doświadczenie relacji z innymi. Grupa może stać się przestrzenią, w której młody człowiek uczy się otwarcie mówić o swoich trudnościach, słuchać innych i dostrzegać własne schematy zachowania. Z kolei warsztaty pozwalają ćwiczyć umiejętności, które później można wykorzystywać w codziennym życiu. Aktywność fizyczna, relaksacja i wspólne spędzanie czasu pomagają odkrywać sposoby odpoczynku i czerpania satysfakcji bez uciekania w destrukcyjne zachowania.

Celem programu jest rozwijanie samoświadomości, samodzielności i odpowiedzialności, a także wzmacnianie poczucia wpływu na własne życie. Trzy tygodnie intensywnej pracy nie zastępują jednak dalszego leczenia, jeśli jest ono potrzebne. W przypadku uzależnienia lub nasilonych trudności psychicznych dobór odpowiedniej formy pomocy powinien być poprzedzony oceną specjalisty.

Szczegółowe informacje o założeniach i organizacji programu można znaleźć na stronie Akademii Młodej Dorosłości WOLMED.

Nie trzeba czekać na poważny kryzys

Młody dorosły nie zawsze powie wprost, że potrzebuje pomocy. Czasem jego trudności ujawniają się poprzez wycofanie, brak motywacji, problemy w relacjach albo zachowania, które przynoszą chwilową ulgę, ale z czasem zaczynają szkodzić. Rolą rodzica nie jest samodzielne rozwiązanie wszystkich problemów dziecka, lecz uważne dostrzeganie sygnałów, gotowość do rozmowy i zachęcanie do szukania wsparcia. Nie warto czekać, aż trudności staną się na tyle poważne, że uniemożliwią normalne funkcjonowanie. Dojrzałość nie polega na tym, że człowiek zawsze radzi sobie sam. Polega również na uczeniu się rozumienia siebie, przyjmowaniu pomocy, sięganiu po wsparcie i podejmowaniu odpowiedzialnych decyzji. Dla niektórych młodych osób właśnie od tego zaczyna się ważna zmiana - od zrozumienia, co czują, czego potrzebują i jak mogą budować życie, od którego nie będą musiały uciekać.