Biskup również może otrzymywać emeryturę z ZUS
Duchowni są objęci systemem ubezpieczeń społecznych, dlatego po spełnieniu warunków mogą otrzymywać emeryturę z ZUS. Jej wysokość, podobnie jak w przypadku innych ubezpieczonych, zależy przede wszystkim od zgromadzonego kapitału emerytalnego i opłaconych składek.
W przypadku biskupów sytuacja może wyglądać bardzo różnie. Część hierarchów przez wiele lat pracowała również na uczelniach, prowadziła działalność naukową lub była zatrudniona na podstawie innych tytułów, od których odprowadzano składki. Taki przebieg kariery może znacząco wpływać na późniejszą wysokość świadczenia.
Nie istnieje jednak oficjalna, publicznie dostępna tabela pokazująca, jaka jest „średnia emerytura polskiego biskupa”. Dlatego pojawiające się w mediach kwoty rzędu kilku czy kilkunastu tysięcy złotych należy traktować ostrożnie, jeśli nie są poparte informacją dotyczącą konkretnej osoby.
Co właściwie płaci Fundusz Kościelny?
Tu pojawia się najwięcej nieporozumień. Fundusz Kościelny nie jest drugim ZUS-em i nie wypłaca duchownym comiesięcznej dodatkowej emerytury.
Jego rola polega m.in. na finansowaniu części składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. Zgodnie z ustawą duchowny objęty tym systemem finansuje 20 proc. składek emerytalnych, rentowych i wypadkowych, natomiast pozostałe 80 proc. pokrywa Fundusz Kościelny. W przypadku członków zakonów kontemplacyjnych klauzurowych oraz misjonarzy podczas pracy na misjach Fundusz może finansować 100 proc. tych składek.
Jeżeli duchowny jest jednocześnie zatrudniony i podlega ubezpieczeniom z innego tytułu, zasady rozliczania składek wyglądają odpowiednio inaczej.
Setki milionów złotych na składki
Skala finansowania jest znaczna. W odpowiedzi udzielonej w lipcu 2026 roku na interpelację poselską Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformowało, że w części Funduszu Kościelnego przeznaczonej na składki ZUS na 2026 rok ujęto wstępnie 261,56 mln zł.
Fundusz działa na rzecz kościołów i związków wyznaniowych mających uregulowany status prawny w Polsce, a nie wyłącznie Kościoła katolickiego. MSWiA przyznaje jednocześnie, że na podstawie danych przekazywanych do systemu nie zawsze można określić, do którego konkretnego kościoła lub związku wyznaniowego należy duchowny korzystający z finansowania składek.
75 lat nie oznacza dodatkowych pieniędzy z Funduszu
W publikacjach dotyczących biskupich emerytur często pojawia się granica 75 lat. Nie jest ona jednak związana z przyznaniem specjalnego państwowego świadczenia.
Wynika ona z prawa kanonicznego. Biskup diecezjalny po ukończeniu 75. roku życia jest proszony o złożenie papieżowi rezygnacji z urzędu. Po jej przyjęciu staje się biskupem seniorem, czyli emerytem swojej diecezji. Kodeks prawa kanonicznego przewiduje również zapewnienie takiemu hierarsze odpowiedniego utrzymania, przy czym podstawowy obowiązek spoczywa na diecezji, której służył.
Nie oznacza to automatycznego uzyskania po 75. urodzinach dodatkowych około 2,5 tys. zł miesięcznie z Funduszu Kościelnego. Takiego powszechnego świadczenia dla biskupów przepisy Funduszu nie przewidują.
Ile więc naprawdę może dostawać emerytowany biskup?
Nie da się wskazać jednej kwoty. Świadczenie z ZUS jest ustalane indywidualnie na podstawie historii ubezpieczenia i wysokości składek. Dodatkowo sytuacja materialna emerytowanego biskupa może być związana z zasadami obowiązującymi w jego diecezji.
Dla porównania najniższa gwarantowana emerytura w Polsce od 1 marca 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. Osoba, która przez wiele lat osiągała wyższe oskładkowane dochody, np. z pracy naukowej czy akademickiej, może oczywiście otrzymywać znacznie większą emeryturę. Nie oznacza to jednak, że istnieje ustawowa „biskupia emerytura” w jednej określonej wysokości.
Fundusz Kościelny nadal działa
Od kilku lat pojawiają się zapowiedzi likwidacji lub gruntownej przebudowy Funduszu Kościelnego. We wrześniu 2026 roku Fundusz jednak nadal funkcjonuje.
Z informacji przekazywanych w dokumentach sejmowych wynika, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt zmian dotyczących Funduszu, ale prace nad nowym systemem nie doprowadziły dotąd do jego likwidacji.
Oznacza to, że obecny mechanizm finansowania składek osób duchownych nadal obowiązuje. W praktyce pieniądze z Funduszu wpływają więc na przyszłe zabezpieczenie emerytalne części duchownych poprzez finansowanie składek, ale nie są osobnym comiesięcznym dodatkiem do emerytury biskupa.
Komentarze (0)